Friesch dagblad 07-06-2008
zaterdag, 07 juni 2008 00:00 |
oorzieningen in een dorp zijn geen voorwaarde voor leefbaarheid, maar het resultaat
Veel dorpen praten zichzelf een crisis aan
Het traditionele beeld van dorpen die leegtrekken doordat de winkels en scholen verdwijnen, klopt niet. Die conclusie trokken verschillende deskundigen op het symposium Kansen voor Friese dorpen in de kerk van Raerd. ,,De aantrekkelijkheid van een dorp als woonplaats is bepalend.”
De Amsterdamse hoogleraar Frans Thissen betoogt dat de situatie in de meeste dorpen eigenlijk prima is. ,,Het is er goed wonen, het is door de grotere mobiliteit ook met werk te combineren en de betrokkenheid in dorpen is groter dan in de steden.” Dat dit door - vaak oudere - dorpelingen niet zo wordt ervaren, is omdat zij nog altijd uitgaan van het dorp van hun jeugd. ,,Maar dat idee van het autonome dorp waar alles zich afspeelt, is ingehaald door het woondorp.” Veel aspecten van het moderne leven spelen zich buiten het dorp af, aldus Thissen. ,,Overdag is het dan vaak stil.”
Maar ook de samenstelling van de bevolking in het dorp is veranderd. ,,Een minderheid is tegenwoordig geboren in het dorp zelf. Wie later gekomen is, kijkt ook anders naar zijn woonplaats.” Volgens Thissen hebben deze ‘nieuwkomers’ - die er overigens ook al tientallen jaren kunnen wonen - vaak een wat reëler perspectief op wat er nog wel voorhanden is in een dorp.
,,Het valt of staat met wat we de ruimtelijke kwaliteit noemen. Als een dorp nieuwe mensen aantrekt omdat het er mooi wonen is, en als er plekken zijn om elkaar te ontmoeten, dan ontstaan er vanzelf nieuwe initiatieven vanuit de behoeften van bewoners. Dan worden er door de mensen zelf nieuwe voorzieningen geschapen.”
Op het symposium presenteerde Els van der Laan een project dat NoordPeil in zes dorpen rond Leeuwarden uitvoerde. Daarin werd samen met de bewoners gezocht naar het ‘dorps-dna’, die elementen die het wezen van een dorp bepalen. Daarbij werd gekeken naar grijs (wegen), groen (natuur), blauw (water) en rood (bebouwing). Maar die laatste categorie pas als laatste. Door eerst uit te gaan van ‘het casco’ van het dorp, kwamen nieuwe inzichten los over wat het dorp mooi en waardevol maakt. ,,Als je zo naar de lange termijn kijkt, buiten de kaders van geld, dan kun je tot verrassende conclusies komen”, zegt Van der Laan.
Van der Laan noemt het voorbeeld van multifunctioneel bouwen. ,,We zijn het verleerd om grotere gebouwen met meerdere functies, zoals bedrijfsgebouwen, in de dorpskern te bouwen. Terwijl de variatie in functies juist de levendigheid bepaalt. Hetzelfde geldt voor de keuze voor rondwegen. Die halen het verkeer, en daarmee de contacten, uit de dorpen zelf.”
De Groningse hoogleraar Ger de Roo hekelde het doemdenken over het platteland. ,,Nederland is één grote stedelijke regio, en er gebeurt van alles, ook in de dorpen. Die moeten ophouden om zichzelf een crisis aan te praten.”
Bron: friesch dagblad 07-06-2008
Veel dorpen praten zichzelf een crisis aan
Het traditionele beeld van dorpen die leegtrekken doordat de winkels en scholen verdwijnen, klopt niet. Die conclusie trokken verschillende deskundigen op het symposium Kansen voor Friese dorpen in de kerk van Raerd. ,,De aantrekkelijkheid van een dorp als woonplaats is bepalend.”
De Amsterdamse hoogleraar Frans Thissen betoogt dat de situatie in de meeste dorpen eigenlijk prima is. ,,Het is er goed wonen, het is door de grotere mobiliteit ook met werk te combineren en de betrokkenheid in dorpen is groter dan in de steden.” Dat dit door - vaak oudere - dorpelingen niet zo wordt ervaren, is omdat zij nog altijd uitgaan van het dorp van hun jeugd. ,,Maar dat idee van het autonome dorp waar alles zich afspeelt, is ingehaald door het woondorp.” Veel aspecten van het moderne leven spelen zich buiten het dorp af, aldus Thissen. ,,Overdag is het dan vaak stil.”
Maar ook de samenstelling van de bevolking in het dorp is veranderd. ,,Een minderheid is tegenwoordig geboren in het dorp zelf. Wie later gekomen is, kijkt ook anders naar zijn woonplaats.” Volgens Thissen hebben deze ‘nieuwkomers’ - die er overigens ook al tientallen jaren kunnen wonen - vaak een wat reëler perspectief op wat er nog wel voorhanden is in een dorp.
,,Het valt of staat met wat we de ruimtelijke kwaliteit noemen. Als een dorp nieuwe mensen aantrekt omdat het er mooi wonen is, en als er plekken zijn om elkaar te ontmoeten, dan ontstaan er vanzelf nieuwe initiatieven vanuit de behoeften van bewoners. Dan worden er door de mensen zelf nieuwe voorzieningen geschapen.”
Op het symposium presenteerde Els van der Laan een project dat NoordPeil in zes dorpen rond Leeuwarden uitvoerde. Daarin werd samen met de bewoners gezocht naar het ‘dorps-dna’, die elementen die het wezen van een dorp bepalen. Daarbij werd gekeken naar grijs (wegen), groen (natuur), blauw (water) en rood (bebouwing). Maar die laatste categorie pas als laatste. Door eerst uit te gaan van ‘het casco’ van het dorp, kwamen nieuwe inzichten los over wat het dorp mooi en waardevol maakt. ,,Als je zo naar de lange termijn kijkt, buiten de kaders van geld, dan kun je tot verrassende conclusies komen”, zegt Van der Laan.
Van der Laan noemt het voorbeeld van multifunctioneel bouwen. ,,We zijn het verleerd om grotere gebouwen met meerdere functies, zoals bedrijfsgebouwen, in de dorpskern te bouwen. Terwijl de variatie in functies juist de levendigheid bepaalt. Hetzelfde geldt voor de keuze voor rondwegen. Die halen het verkeer, en daarmee de contacten, uit de dorpen zelf.”
De Groningse hoogleraar Ger de Roo hekelde het doemdenken over het platteland. ,,Nederland is één grote stedelijke regio, en er gebeurt van alles, ook in de dorpen. Die moeten ophouden om zichzelf een crisis aan te praten.”
Bron: friesch dagblad 07-06-2008