BN De Stem 06-12-2008
zaterdag, 06 december 2008 00:00 |
Bang voor de leegloop,
Amper zevenhonderd inwoners heeft de kern Achtmaal (gemeente Zundert). Nog eens duizend mensen wonen in het buitengebied van het West-Brabantse dorp.
Hier ademt het platteland nog in volle glorie.
Achtmaal ligt op vijf kilometer afstand van het veel grotere Zundert (bijna achtduizend inwoners). Het agrarische dorp ligt in de luwte van de Nederlandse drukte: op gepaste afstand van de Zundertse bedrijvigheid, vlakbij de grens met België en zonder een doorgaande weg naar de bewoonde wereld.
"Het is een dorp op zichzelf", zegt Christ-Jan van Bedaf, Achtmaler in hart en nieren en eigenaar van de enige supermarkt in de wijde omtrek. "Daarom hebben we hier nog de nodige voorzieningen." Inderdaad. Het dorp heeft wat te verliezen. Anders dan vergelijkbare dorpen in de omgeving is Achtmaal anno 2008 niet leeggezogen. De globalisering heeft bij Achtmaal een kleine omweg gemaakt. Schaalvergroting is aan boeren en boomkwekers weliswaar niet voorbijgegaan en uit verre steden zijn er buitenlui bijgekomen, maar allez... Achtmaal is nog altijd Achmaol. Het kleine dorp verwent de eigen burgers met een goedgevulde supermarkt (Coop), een Rabobank waarvan de balie drie ochtenden in de week open is, een pinautomaat, drie kappers, een bibliotheek, een voetbalclub (vv Achtmaal) en twee horecagelegenheden, die beide tevens een snackbar hebben.
Niets om je zorgen om te maken, zou je zo zeggen. Toch wel. "Toen ik hier 34 jaar geleden kwam wonen, waren hier twee benzinepompen, twee elektriciens, zes aannemers en je had nog drie warme bakkers. Het wordt echt wel minder", zegt Maria van Laarhoven (56) van dorpshuis De Nachtegaal.
Louis Delcroix (79) knikt instemmend. "De bakkers waren eveneens kruidenier. Alles werd thuis bezorgd. Gelukkig is de supermarkt er nog. Het zou een ramp zijn als die sluit", zegt hij in onvervalst Achtmaals. Hij kijkt peinzend in zijn kopje koffie. "Er was vroeger ook meer saamhorigheid, maar ja... dat is de tijdsgeest. Het heeft misschien met het boerenleven te maken. De boeren zijn heel hard achteruitgegaan. Ik had vroeger mijn eigen tuinderijtje, met wat varkens. Dat zie je nu niet meer. Veel oude mensen trekken naar Zundert, omdat de voorzieningen daar beter zijn. Sommigen weten zich hier te redden. Als je net als ik in Achtmaal geworteld bent, lukt dat wel."
Louis Delcroix wil niet meer weg. Hij woonde 37 jaar in het buitengebied en is sinds een paar jaar terug in het dorp. In het dorpshuis en de supermarkt ontmoet hij zijn plaatsgenoten. Daar maakt hij praatjes en hoort hij het laatste nieuws uit het dorp.
De kinderen van Maria van Laarhoven willen ook niet weg. Maar ze gaan wel. "Er is in Achtmaal nauwelijks een woning te vinden. Mijn dochter en zoon zijn allebei in Achtmaal geboren en getogen. Mijn dochter woont nu in Wernhout en mijn zoon heeft het ook al over weggaan. Jongeren geloven niet meer in de bouw van nieuwe woningen. Het duurt te lang."
De gelijktijdige vlucht van negen jongeren uit het dorp was twee jaar geleden het signaal voor Christ-Jan van Bedaf en Dré van Nispen om voor Achtmaal een dorpsraad in het leven te roepen. Ze deden dat met hulp van de Landelijke Vereniging van Kleine Kernen (zie tweede verhaal).
De raad bestaat inmiddels uit zeven personen. Van Nispen: "We hebben onlangs een ontwikkelingsplan voor het dorp opgesteld. Dat is door de gemeente Zundert goed ontvangen. Het plan voorziet in de bouw van nieuwe woningen en manieren om het voorzieningenniveau op peil te houden. We moeten nu ingrijpen, voordat alles is weggesmolten."
De bouw van woningen is volgens Van Nispen absoluut noodzakelijk om de jongeren voor Achtmaal te behouden. "De gemeente Zundert heeft jarenlang een bouwstop gekend. We hebben dus een inhaalslag te maken. Begin volgend jaar worden al negen bouwkavels vrijgegeven. Dat is de eerste stap. De komende jaren moeten er 65 nieuwe woningen gebouwd worden."
De leefbaarheid van Achtmaal is volgens Van Nispen sterk afhankelijk van onderlinge verbondenheid en solidariteit. "Achtmaal ligt verder van Zundert dan Wernhout. Van oudsher zijn wij op elkaar aangewezen. En dat is nog steeds zo, al is men mobieler dan vroeger. Er leeft hier wel degelijk een gevoel van saamhorigheid."
Christ-Jan van Bedaf sluit zich daar volmondig bij aan. "Mijn supermarkt draait niet alleen goed omdat ik mij blijf vernieuwen, maar vooral ook omdat de mensen mij dit succes gunnen."
BN deStem: door Geert Nijland zaterdag 06 december 2008
Amper zevenhonderd inwoners heeft de kern Achtmaal (gemeente Zundert). Nog eens duizend mensen wonen in het buitengebied van het West-Brabantse dorp.
Hier ademt het platteland nog in volle glorie.
Achtmaal ligt op vijf kilometer afstand van het veel grotere Zundert (bijna achtduizend inwoners). Het agrarische dorp ligt in de luwte van de Nederlandse drukte: op gepaste afstand van de Zundertse bedrijvigheid, vlakbij de grens met België en zonder een doorgaande weg naar de bewoonde wereld.
"Het is een dorp op zichzelf", zegt Christ-Jan van Bedaf, Achtmaler in hart en nieren en eigenaar van de enige supermarkt in de wijde omtrek. "Daarom hebben we hier nog de nodige voorzieningen." Inderdaad. Het dorp heeft wat te verliezen. Anders dan vergelijkbare dorpen in de omgeving is Achtmaal anno 2008 niet leeggezogen. De globalisering heeft bij Achtmaal een kleine omweg gemaakt. Schaalvergroting is aan boeren en boomkwekers weliswaar niet voorbijgegaan en uit verre steden zijn er buitenlui bijgekomen, maar allez... Achtmaal is nog altijd Achmaol. Het kleine dorp verwent de eigen burgers met een goedgevulde supermarkt (Coop), een Rabobank waarvan de balie drie ochtenden in de week open is, een pinautomaat, drie kappers, een bibliotheek, een voetbalclub (vv Achtmaal) en twee horecagelegenheden, die beide tevens een snackbar hebben.
Niets om je zorgen om te maken, zou je zo zeggen. Toch wel. "Toen ik hier 34 jaar geleden kwam wonen, waren hier twee benzinepompen, twee elektriciens, zes aannemers en je had nog drie warme bakkers. Het wordt echt wel minder", zegt Maria van Laarhoven (56) van dorpshuis De Nachtegaal.
Louis Delcroix (79) knikt instemmend. "De bakkers waren eveneens kruidenier. Alles werd thuis bezorgd. Gelukkig is de supermarkt er nog. Het zou een ramp zijn als die sluit", zegt hij in onvervalst Achtmaals. Hij kijkt peinzend in zijn kopje koffie. "Er was vroeger ook meer saamhorigheid, maar ja... dat is de tijdsgeest. Het heeft misschien met het boerenleven te maken. De boeren zijn heel hard achteruitgegaan. Ik had vroeger mijn eigen tuinderijtje, met wat varkens. Dat zie je nu niet meer. Veel oude mensen trekken naar Zundert, omdat de voorzieningen daar beter zijn. Sommigen weten zich hier te redden. Als je net als ik in Achtmaal geworteld bent, lukt dat wel."
Louis Delcroix wil niet meer weg. Hij woonde 37 jaar in het buitengebied en is sinds een paar jaar terug in het dorp. In het dorpshuis en de supermarkt ontmoet hij zijn plaatsgenoten. Daar maakt hij praatjes en hoort hij het laatste nieuws uit het dorp.
De kinderen van Maria van Laarhoven willen ook niet weg. Maar ze gaan wel. "Er is in Achtmaal nauwelijks een woning te vinden. Mijn dochter en zoon zijn allebei in Achtmaal geboren en getogen. Mijn dochter woont nu in Wernhout en mijn zoon heeft het ook al over weggaan. Jongeren geloven niet meer in de bouw van nieuwe woningen. Het duurt te lang."
De gelijktijdige vlucht van negen jongeren uit het dorp was twee jaar geleden het signaal voor Christ-Jan van Bedaf en Dré van Nispen om voor Achtmaal een dorpsraad in het leven te roepen. Ze deden dat met hulp van de Landelijke Vereniging van Kleine Kernen (zie tweede verhaal).
De raad bestaat inmiddels uit zeven personen. Van Nispen: "We hebben onlangs een ontwikkelingsplan voor het dorp opgesteld. Dat is door de gemeente Zundert goed ontvangen. Het plan voorziet in de bouw van nieuwe woningen en manieren om het voorzieningenniveau op peil te houden. We moeten nu ingrijpen, voordat alles is weggesmolten."
De bouw van woningen is volgens Van Nispen absoluut noodzakelijk om de jongeren voor Achtmaal te behouden. "De gemeente Zundert heeft jarenlang een bouwstop gekend. We hebben dus een inhaalslag te maken. Begin volgend jaar worden al negen bouwkavels vrijgegeven. Dat is de eerste stap. De komende jaren moeten er 65 nieuwe woningen gebouwd worden."
De leefbaarheid van Achtmaal is volgens Van Nispen sterk afhankelijk van onderlinge verbondenheid en solidariteit. "Achtmaal ligt verder van Zundert dan Wernhout. Van oudsher zijn wij op elkaar aangewezen. En dat is nog steeds zo, al is men mobieler dan vroeger. Er leeft hier wel degelijk een gevoel van saamhorigheid."
Christ-Jan van Bedaf sluit zich daar volmondig bij aan. "Mijn supermarkt draait niet alleen goed omdat ik mij blijf vernieuwen, maar vooral ook omdat de mensen mij dit succes gunnen."
BN deStem: door Geert Nijland zaterdag 06 december 2008